Bir önceki yazımda, John Gottman’ın evliliklerin başarısı üzerine yaptığı, yirmi yıldan fazla süren, ekipler ve kurumlar için de geçerli olan ampirik bir araştırmasından söz etmiştim. Bu yazımda da yine aynı araştırmada yer alan bazı kavramlara değinmek istiyorum.
İlişkileri zehirleyen dört davranış biçimi (“Team Toxins") var:
1. Suçlamak
2. Savunmaya geçmek
3. Surat asmak, yok saymak
4. Aşağılamak, küçük görmek
Ayrıca araştırma bize diyor ki: ‘Hiçbiriniz masum değilsiniz’. Demek hepimiz bu ilişki zehirlerini zaman zaman ilişkilerimize saçıyoruz. Üstelik herkesin sevdiği bir zehir bile varmış. Bunu öğrenince üzerinde düşündüm de galiba ben surat asma konusunda uzmanım.
Neyse ki ‘aşağılama’ dışındaki zehirlerin panzehirleri de var. Bu panzehirler, eleştirilerde kişiyi hedef almayıp davranışı eleştirmek, hatta eleştirmek değil de o davranışın yerine nasıl bir davranış görmek istediğinizi söylemek, ‘ben’ dili kullanmak... gibi basit görünen ama ustalık isteyen davranışlar.
Tek bir olumsuz etkileşimin izi ise ancak beş olumlu etkileşimle silinebiliyor. Yani bir zehirin etkisini silmek için beş olumlu etkileşim... Dile kolay. İnsan ‘beş olumlu şey bulacağıma zehirden vazgeçerim’ diye düşünmeden edemiyor doğrusu.
Gul Ergul 15.01.2009